१६ मे : अमेरिकास्थित US-Nepal Policy Research Center (USNPRC) द्वारा आयोजित “NRN Bill 2082: Policy and the Path Ahead” विषयक अन्तरक्रिया कार्यक्रममा गैरआवासीय नेपाली नागरिकता तथा सम्बन्धित नीतिगत विषयमा व्यापक छलफल गरिएको छ। कार्यक्रममा गैरआवासीय नेपालीहरूको अधिकार, लगानी, नागरिकता तथा नेपालसँगको सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउन सरकारसँग निरन्तर संवाद भइरहेको र एनआरएन सम्बन्धी विधेयकमा संसारभर रहेका नेपाली समुदायबाट सुझाव संकलन गरिएको तथा ती सुझावहरूलाई नेपाल सरकारसमक्ष व्यवस्थित रूपमा साझा धारणा निर्माण गरिएको जानकारी दिइएको थियो l छलफलका क्रममा गैरआवासीय नेपाली नागरिकताको व्यवहारिक कार्यान्वयन, लगानीमैत्री वातावरण, सम्पत्ति अधिकार, तथा नेपालको आर्थिक विकासमा प्रवासी नेपालीहरूको भूमिकाबारे पनि विचार राखिएको थियो।

१८ मे : राष्ट्रिय समन्वय परिषद (एनसीसी) आयरल्याण्डका पदाधिकारीहरूसँग भेटघाट तथा अन्तरक्रिया कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ। कार्यक्रममा नेपाल सरकारसँग भएका नीतिगत बैठकहरू, गैरआवासीय नेपाली नागरिकताको मस्यौदामा दिइएका सुझावहरू, प्रवासी नेपालीहरूका अधिकार तथा सरोकारका विभिन्न विषयमा विस्तृत छलफल र जानकारी आदानप्रदान गरिएको थियो। भेटघाटका क्रममा १७ औँ युरोप क्षेत्रीय सम्मेलनको तयारी, संगठनको सुदृढीकरण तथा आगामी कार्ययोजनाहरूबारे पनि गहन छलफल भएको थियो। साइडलाइन कार्यक्रम अन्तर्गत राष्ट्रिय समन्वय परिषद (एनसीसी) आयरल्याण्ड र गरिमा मेमोरियल फाउण्डेसनको संयुक्त आयोजनामा डब्लिनमा क्यान्सर रोकथाम तथा नियन्त्रण सम्बन्धी स्वास्थ्य शिविर सम्पन्न भएको छ। प्रवासमा रहेका नेपाली समुदायको स्वास्थ्य सुरक्षाका लागि नियमित सचेतनामूलक तथा स्वास्थ्य शिविर कार्यक्रमहरू आवश्यक रहेको धारणा राखिएको छ l सो अवसरमा एनसीसीआयरल्याण्डद्वारा सञ्चालित नेपाली भाषा तथा संस्कार कक्षाको अवलोकन गरिएको थियो। सो अवसरमा उहाँले विदेशमा हुर्कंदै गरेका दोस्रो पुस्ताका नेपाली बालबालिकाहरूमा मातृभाषा, संस्कार र सांस्कृतिक पहिचानको संरक्षण अत्यन्त महत्वपूर्ण रहेकोमा जोड दिइएको छ l

गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) आईसीसीको उपाध्यक्ष तथा कार्यकारी बैठक सम्पन्न भएको छ। बैठकको सहजीकरण महासचिवले गर्नुभएको थियो। बैठकमा संस्थागत समन्वय, रणनीतिक योजना, विभागीय प्रतिवेदन, अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य, सदस्यता प्रमाणीकरण, एनसीसी एकीकरण, लगानी तथा व्यापार, महिला सशक्तिकरण, कल्याणकारी कार्यक्रम तथा ECOSOC दर्ता प्रक्रिया लगायतका विषयमा छलफल गरिएको थियो। बैठकले संगठनात्मक गतिविधिलाई थप प्रभावकारी, पारदर्शी र कार्यान्वयनमुखी बनाउने निर्णयसहित सम्पन्न भएको छ।

आईसीसीका अध्यक्ष र महासचिवसँग क्षेत्रीय समन्वय परिषद् (Regional Coordination Committee) बीचको बैठक सम्पन्न भएको छ। बैठक जुम माध्यमबाट सम्पन्न गरिएको हो। बैठकमा क्षेत्रीय गतिविधि समीक्षा, एनआरएनए–एनसीसी एकीकरण, आगामी आईसीसी बैठकका एजेन्डा, एनआरएनए ऐन, ग्लोबल नलेज कार्यक्रम, दोस्रो पुस्ता सम्मेलन, महिला सम्मेलन, क्षेत्रीय सम्मेलन तथा अन्य रणनीतिक विषयमा छलफल गरिएको थियो। बैठकले एनआरएनएलाई पुनः ब्रान्डिङ गर्दै संगठनात्मक लक्ष्य र उद्देश्य हासिल गर्ने दिशामा अघि बढ्ने निष्कर्षसहित सम्पन्न भएको छ।

गैरआवासीय नेपाली संघको १७औँ युरोपियन क्षेत्रीय सम्मेलन “संकल्प 2026” को औपचारिक घोषणा गरिएको छ । राष्ट्रिय समन्वय परिषद् (NCC) आयरल्याण्डमा गर्न लागिएको उक्त सम्मेलन १०–११ अगस्ट २०२६ मा आयरल्याण्डको डब्लिनमा हुने छ। सम्मेलन युरोपमा रहेका नेपाली समुदायको साझा प्रतिबद्धता, एकता र समर्पणको प्रतीकका रूपमा रहनेछ । “नागरिकता, लगानी र समृद्धि” भन्ने मूल नारासहित आयोजना हुने सम्मेलनले नीति निर्माताहरू, उद्यमी, लगानीकर्ता, महिला नेतृत्व, युवा नवप्रवर्तक, प्राज्ञिक वर्ग तथा नेपाली डायस्पोराबीच सहकार्य र संवादलाई सशक्त बनाउने लक्ष्य राखेको छ। सम्मेलनमा नागरिकता, लगानी, डायस्पोरा सहभागिता, संस्थागत पुनर्संरचना तथा ब्रान्डिङ, उद्यमशीलता र दिगो विकासजस्ता विषयमा उच्चस्तरीय छलफल हुने जनाइएको छ। साथै महिला सम्मेलन र युवा तथा दोस्रो पुस्ता सम्मेलन पनि आयोजना गरिनेछ।

गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) द्वारा आगामी जनवरी २०२७ मा आयोजना गरिने चौथो विश्व ज्ञान सम्मेलनको तयारी बैठकले नेपाल सरकारका प्राथमिकता क्षेत्रलाई आधार मानेर संयुक्त रूपमा कार्यक्रम सञ्चालन गर्नुपर्ने निष्कर्ष निकालेको छ। संघका उपाध्यक्ष डा. ज्ञानेन्द्र रेग्मीको सहजीकरणमा सम्पन्न उक्त भर्चुअल (जुममार्फत) बैठकमा विदेशस्थित विभिन्न क्षेत्रका विज्ञहरूले विदेशमा रहेका नेपाली र नेपाल सरकारबीच प्रभावकारी संवाद तथा विश्वासको वातावरण निर्माण गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्। साथै, सरकारका प्राथमिकताहरू नै एनआरएनएका मुख्य प्राथमिकता बन्नुपर्ने धारणा व्यक्त गरिएको छ। बैठकमा प्रस्तावित विषयवस्तुहरू राष्ट्रिय योजना आयोगका लक्ष्यसँग मेल खाने, सान्दर्भिक तथा विश्वसनीय हुनुपर्नेमा विशेष जोड दिइएको छ। त्यसैगरी, राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय अनुसन्धान संस्थाहरूसँग सहकार्य गर्दै सम्मेलन आयोजना गर्नुपर्ने सुझाव पनि प्रस्तुत गरिएको छ। यसले प्रवासी विज्ञहरूलाई प्रमुख वक्ताका रूपमा सहभागी गराउँदै सरकारी प्राथमिकता र अन्तर्राष्ट्रिय अनुभवबीच समन्वय कायम गर्न सहयोग पुग्ने विश्वास व्यक्त गरिएको छ। साथै, आगामी सम्मेलनलाई अघिल्ला संस्करणहरूको निरन्तरतासँगै अझ बढी परिणाममुखी बनाउनुपर्ने आवश्यकता औंल्याइएको छ। यसअघि सम्पन्न तीन संस्करणहरू नेपाल सरकारका प्रमुख चुनौतीहरूको पहिचान, प्रवासी सञ्जाल विस्तार तथा नीतिगत सुझावमा केन्द्रित थिए। अब भने कार्यक्रमलाई व्यवहारिक तथा अनुसन्धानमुखी बनाउँदै सहकार्य विस्तार गर्नुपर्नेमा जोड दिइएको छ। संघका अध्यक्ष डा. हेमराज शर्माले सहभागीहरूलाई रचनात्मक सुझावका लागि धन्यवाद व्यक्त गर्दै ती सुझावहरूलाई आत्मसात गर्दै चौथो विश्व ज्ञान सम्मेलनलाई प्रभावकारी, व्यवहारिक तथा परिणाममुखी रूपमा आयोजना गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नुभयो।

गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) का अध्यक्ष डा. हेमराज शर्मा ले विदेशमा अध्ययन गर्न जाने नेपाली विद्यार्थीहरूको हितमा संघले विभिन्न पहल अघि बढाएको बताउनुभएको छ। गैरआवासीय नेपाली संघ यूकेले नेपाली दूतावास लन्डनको सहकार्यमा बेलायतमा अध्ययनरत नेपाली विद्यार्थीहरूले भोगिरहेका चुनौती र अवसरबारे छलफल गर्न आयोजना गरेको गर्न “द प्लग” नामक कार्यक्रममा सम्बोधन गर्दै अध्यक्ष शर्माले हालै नेपालका शिक्षा मन्त्रीसँग भेट गरी विदेश जाने विद्यार्थीहरूलाई प्रस्थानपूर्व आवश्यक सूचना दिने, सम्बन्धित मुलुकमा पुगेपछि दूतावासमार्फत सहयोग प्रणाली उपलब्ध गराउने तथा अध्ययनपछि नेपाल फर्किएपछि रोजगारीमा प्रवेश गर्न सहजीकरण गर्ने विषयमा छलफल भएको जानकारी दिनुभयो। उहाँले आफू शैक्षिक क्षेत्रबाट आएकाले विद्यार्थीहरूका समस्याबारे जानकार रहेको उल्लेख गर्दै स्वास्थ्य बीमा नभएका मुलुकमा अध्ययन गर्न जाने विद्यार्थीहरूलाई बीमा गरेर पठाउने व्यवस्था गर्नुपर्ने बताउनुभयो। अध्यक्ष शर्माका अनुसार एनआरएनएको केन्द्रीय कार्यालयमार्फत विदेश जानुअघि नै विद्यार्थीहरूलाई काउन्सिलिङ सेवा सुरु गर्ने तयारी भइरहेको छ। यसका लागि शैक्षिक परामर्शदातृ संस्थासँग सहकार्य गर्ने विषयमा समेत छलफल भइरहेको उहाँले जानकारी दिनुभयो। उहाँले १८३ दिनभन्दा बढी विदेशमा बस्ने विद्यार्थीहरूलाई पनि एनआरएनएको सदस्यता दिनुपर्ने बताउँदै दूतावास तथा अन्य संघसंस्थासँग सहकार्य गरी विद्यार्थीहरूका लागि करियर फेयर, कानुनी सल्लाह लगायतका कार्यक्रम सञ्चालन गर्न सकिने बताउनुभयो। विद्यार्थीहरूको हितका लागि पहिलो पटक संघका उपाध्यक्षको संयोजकत्वमा विद्यार्थी कल्याण समिति गठन गरिएको पनि अध्यक्ष शर्माले जानकारी दिनुभयो। कार्यक्रममा विद्यार्थीहरूको हितमा स्वास्थ्य बीमा, करियर फेयर, कानुनी सल्लाह र अन्य आवश्यक सहयोग प्रणाली विकास गर्न सरकार, दूतावास, विश्वविद्यालय र समुदायबीच सहकार्य आवश्यक रहेकोले सबै सरोकारवालाहरू सहकार्यका लागि आह्वान गरिएको छ।

गैरआवासीय नेपाली संघ (NRNA) को तर्फबाट गैरआवासीय नेपाली सम्बन्धी कानूनलाई संशोधन तथा एकीकरण गर्न तयार पारिएको विधेयक, २०८३ सम्बन्धमा आफ्ना विस्तृत सुझावहरू परराष्ट्र मन्त्रालयमा औपचारिक रूपमा पेश गरिएको छ। उक्त सुझावहरू उपाध्यक्ष एवं गैरआवासीय नेपाली कल्याण विभागकी प्रमुख तथा नागरिकता निरन्तरता समितिकी संयोजक रोजिना प्रधान राईको नेतृत्वमा गएको प्रतिनिधिमण्डलमार्फत पेश गरिएको हो। प्रतिनिधिमण्डलले विश्वभर रहेका गैरआवासीय नेपाली समुदायबाट संकलित सुझावहरू, सरोकारवाला निकायहरू तथा कानुनी विज्ञहरूसँग गरिएको बृहत् छलफल र परामर्शका आधारमा तयार पारिएको एकीकृत दस्तावेज मन्त्रालयसमक्ष बुझाएको हो l यसका साथै श्रम, आप्रवासन तथा नेपाली डायस्पोरा सम्बन्धी महाशाखामा समेत उक्त सुझाव बुझाइएको छ। सुझावपत्र उपसचिव मधुसुदन भट्टराईमार्फत माननीय मन्त्री शिशिर खनाललाई तथा महाशाखा प्रमुख पुष्पराज भट्टराईलाई हस्तान्तरण गरिएको हो । प्रतिनिधिमण्डलमा उपाध्यक्ष बुद्धिसागर सुबेदी र महिला उपाध्यक्ष राधिका टीका गुरुङको सहभागिता रहेको थियो। संघका अध्यक्ष डा. हेमराज शर्माको नेतृत्वमा महासचिव डा. चिरञ्जीवी खड्का, उपाध्यक्ष रोजिना प्रधान राई, कोषाध्यक्ष कृष्ण तिमल्सिना, निवर्तमान अध्यक्षद्वय डा. बद्री केसी र महेश कुमार श्रेष्ठ, फोकल पर्सन सरोज दाहाल तथा सचिवालयको सक्रिय समन्वयमा उक्त मस्यौदाका लागि विश्वभरबाट सुझाव संकलन गरिएको थियो। संकलित सुझावहरूलाई पदाधिकारी, पूर्व अध्यक्षहरू, सल्लाहकार तथा कानुनी विज्ञहरूसँग विस्तृत छलफल र परामर्शपछि एकीकृत गर्दै अन्तिम रूप दिइएको हो। गत साता परराष्ट्र मन्त्रालयमा माननीय परराष्ट्र मन्त्रीको उपस्थितिमा सम्पन्न उच्चस्तरीय छलफलपछि बिदेशमा रहेका नेपाली समुदायबाट सुझाव संकलन कार्य अघि बढाईएको थियो l प्रस्तुत गरिएको सुझावहरूमा गैरआवासीय नेपालीहरूको नागरिकता, सम्पत्ति अधिकार, कर प्रणाली, लगानीमैत्री वातावरण तथा कानुनी स्पष्टतासँग सम्बन्धित विषयहरूलाई विशेष प्राथमिकतामा राखिएको छ। संघले गैरआवासीय नेपालीलाई राज्यसँग भावनात्मक मात्र नभई व्यावहारिक रूपमा पनि जोड्ने खालको कानुनी व्यवस्था आवश्यक रहेकोमा जोड दिएको छ। प्रस्तुत सुझावहरूलाई समेटी विधेयकलाई शीघ्र अन्तिम रूप दिई संसदमा दर्ता गराउन परराष्ट्र मन्त्रालयसँग आग्रह समेत गरिएको छ। साथै, आगामी प्रक्रिया तथा ऐन, कानून तथा नियमावली निर्माणमा संघलाई निरन्तर सहभागी गराई सहकार्यको वातावरण बनाउन पनि अनुरोध गरिएको छ।