२७ मे : परराष्ट्र मन्त्रालयको आर्थिक कूटनीति महाशाखाले आयोजना गरेको आर्थिक कूटनीति सम्बन्धी समीक्षा तथा समन्वय कार्यक्रममा गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) को तर्फबाट सहभागिता जनाई सुझाव दिईएको छ । नेपालको आर्थिक कूटनीति र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार प्रवर्द्धनलाई प्रभावकारी बनाउन नीतिगत, संस्थागत तथा संरचनागत सुधार आवश्यक रहेको सुझाव दिईएको हो । एनआरएनलाई संविधानतः अधिकार प्रदान गरी अझ प्रभावकारी रूपमा लगानीका लागि उपयुक्त वातावरण बनाउनुपर्ने, आर्थिक कूटनीतिलाई संस्थागत, समन्वयात्मक र परिणाममुखी बनाउनुपर्ने लगायतका सुझाव प्रस्तुत गरिएको थियो ।
मुलुकको शासकीय प्रणाली, दिगो आर्थिक विकास तथा प्रमाणमा आधारित नीति निर्माणमा सहयोग पुर्याउने उद्देश्यले गैरआवासीय नेपाली संघ अवकाश प्राप्त राष्ट्रसेवक, निजी क्षेत्रका विज्ञ तथा सरोकारवालाबीच विशेष मस्तिष्क मन्थन कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ। बालुवाटारस्थित एनआरएनए सचिवालयमा आयोजित कार्यक्रममा मुलुकमा देखिएका नीतिगत अन्तर (Policy Gap) पहिचान गर्दै दीर्घकालीन नीति सुधारका सम्भावनाबारे विस्तृत छलफल गरिएको थियो। कार्यक्रममा बहुविधागत र समसामयिक विषयमा अध्ययन, अनुसन्धान तथा नीति पैरवीका लागि अनुभवी, दक्ष र प्राज्ञिक क्षमता भएका विज्ञहरूको प्रभावकारी उपयोग गर्न सक्षम संयन्त्र आवश्यक रहेको निष्कर्ष निकालिएको हो । छलफलमा गैरआवासीय नेपाली, नेपालका प्राज्ञिक विद्वान, सेवानिवृत्त राष्ट्रसेवक, सफल उद्यमी–व्यवसायी, पत्रकार, कानुन व्यवसायी तथा अनुसन्धानकर्ताबीच सहकार्य विस्तार गर्दै नीति निर्माणमा संस्थागत योगदान बढाउनुपर्ने धारणा राखिएको थियो। कार्यक्रममा नेपालको दीर्घकालीन तथा समावेशी आर्थिक विकासका लागि संरचनागत रूपान्तरण (Structural Transformation) केन्द्रित आर्थिक नीतिहरू तर्जुमा र कार्यान्वयनमा जोड दिइएको थियो। उत्पादन तथा उत्पादकत्व वृद्धि, औद्योगिकीकरण, डिजिटल अर्थतन्त्र, हरित अर्थतन्त्र, रोजगारी सिर्जना तथा सार्वजनिक–निजी–सहकारी साझेदारीलाई सुदृढ बनाउने नीति निर्माणमा विशेष ध्यान दिनुपर्ने सहभागीहरूको भनाइ थियो। “एक पटकको नेपाली, सधैंको नेपाली” भन्ने अवधारणालाई आत्मसात गर्दै विश्वभर रहेका गैरआवासीय नेपालीहरूको ज्ञान, सीप र पुँजीलाई नेपालको समृद्धि र विकासमा प्रभावकारी रूपमा परिचालन गर्न आवश्यक कानुनी तथा नीतिगत ढाँचा निर्माणमा सहकार्य गर्ने विषयमा पनि छलफल भएको थियो। संविधानले व्यवस्था गरेअनुसार गैरआवासीय नेपालीहरूको आर्थिक, सामाजिक तथा सांस्कृतिक अधिकार सुनिश्चित गर्न आवश्यक कानुनी प्रबन्धबारे समेत सहभागीहरूले धारणा राखेका थिए। कार्यक्रममा नेपाली विज्ञहरूको अन्तर्राष्ट्रिय अनुभव र ज्ञानलाई नेपालमा नीति निर्माण तथा विकास प्रक्रियामा संस्थागत रूपमा उपयोग गर्नुपर्नेमा जोड दिइएको थियो। निजी क्षेत्र, शैक्षिक संस्था तथा विदेशस्थित नेपाली विशेषज्ञबीच समन्वय गर्दै नीति संवाद, अनुसन्धान र रणनीतिक सुझाव तयार गर्ने साझा प्लेटफर्म निर्माण गर्नुपर्ने निष्कर्ष निकालिएको थियो। छलफलका क्रममा निम्न विषयगत क्षेत्रलाई प्राथमिकतामा राखेर काम अघि बढाउन सुझाव दिइएको थियोः १ कानुन, संविधान तथा सुशासन २. अर्थतन्त्र, व्यापार तथा लगानी ३. जलवायु परिवर्तन, दिगो विकास तथा प्राकृतिक स्रोत व्यवस्थापन ४. सामाजिक क्षेत्र (स्वास्थ्य, शिक्षा तथा सरसफाइ) ५. परराष्ट्र मामिला तथा कनेक्टिभिटी ६. विज्ञान, प्रविधि तथा नवप्रवर्तन ७. कृषि तथा ग्रामीण विकास ८. ऊर्जा ९. श्रम, आप्रवासन तथा वैदेशिक रोजगार व्यवस्थापन १०. पर्यटन, संस्कृति तथा सम्पदा संरक्षण ११. पूर्वाधार विकास, सहरीकरण तथा यातायात व्यवस्थापन १२. विपद् व्यवस्थापन तथा संकट न्यूनीकरण १३. मानव संसाधन विकास तथा व्यावसायिक सीप तालिम १४. उद्योग, उत्पादन तथा आपूर्ति १५ युवा विज्ञहरूको समावेशीकरण/ डायस्पोराका नेपाली विज्ञहरूको ज्ञान, सीप र अन्तर्राष्ट्रिय अनुभव कार्यक्रममा गैरआवासीय नेपाली संघका अध्यक्ष डा. हेमराज शर्मा, निवर्तमान अध्यक्ष डा. बद्री केसी, महासचिव डा. चिरञ्जीवी खड्का, उपमहासचिव दिनेश कुमार घिमिरे, कोषाध्यक्ष कृष्ण तिमल्सिना लगायतले आफ्नो धारणा राख्नुभएको थियो । साथै, अन्य पदाधिकारी तथा सरोकारवालाहरू पनि अनलाइनमार्फत कार्यक्रममा जोडिएका थिए । कार्यक्रममा पूर्व मुख्य सचिवहरू एकनारायण अर्याल र शंकर बैरागी, पूर्व सचिवहरू शिशिरकुमार ढुङ्गाना, प्रेम कँडेल, रामप्रसाद घिमिरे, धनराज ज्ञवाली, फणिन्द्र गौतम र मणिलाम गेलाँलको उपस्थिति रहेको थियो । यसैगरी सशस्त्र प्रहरीका अवकाशप्राप्त महानिरीक्षक राजु अर्याल, नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका अध्यक्ष अञ्जन श्रेष्ठ, नेपाल उद्योग परिसंघका अध्यक्ष वीरेन्द्रराज पाण्डे, नेपाल उद्योग वाणिज्य संघका उपाध्यक्ष दीपक श्रेष्ठ, साथै नेपाल पर्यटन बोर्डका पूर्व प्रमुख कार्यकारी अधिकृत दीपकराज जोशी, नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणका पूर्व वरिष्ठ निर्देशक आनन्दराज खनाल, जडिबुटी उत्पादन तथा प्रशोधन कम्पनीकी पूर्व महाप्रबन्धक संगिता यादव, बिजनेस डेभलपमेन्ट एशोसिएट्स (बीडीए) का कार्यकारी अधिकृत इन्जिनियर सुदिप पौडेल एवं स्वतन्त्र ऊर्जा उत्पादकहरूको संस्था नेपाल (इप्पान) का अध्यक्ष गणेश कार्की , सल्लाहकार पूर्णलाल श्रेष्ठको पनि उपस्थिति रहेको थियो ।
नेपाली डायस्पोरालाई नेपालको लगानी तथा पर्यटन अवसरहरूसँग जोड्ने मुख्य उद्देश्य गैरआवासीय नेपाली संघ अन्तर्गत एसिया-प्रशान्त क्षेत्रको आयोजना तथा राष्ट्रिय समन्वय परिषदको समन्वयमा आगामी अगस्त १५ र १६ २०२६ मा Crowne Plaza Guangzhou City Centre मा ११औँ एनआरएनए एशिया प्रशान्त क्षेत्रीय सम्मेलन “आरोहण २०२६” आयोजना गरिदैछ l “आरोहण २०२६ – Rising Together: Connecting the Nepali Diaspora for Investment, Tourism, and Generational Links” मूल नारासहित आयोजना गर्न लागिएको सम्मेलन विश्वभर फैलिएको नेपाली डायस्पोरालाई नेपालसँग आर्थिक, सामाजिक रुपमा जोड्नुको साथै पुस्तान्तरणमा केन्द्रित रहनेछ l सम्मेलनको संयोजकत्व एशिया-प्रशान्त क्षेत्रीय संयोजक दीपक कँडेललाई दिईएको छ। चीनको विश्वव्यापी व्यापारिक केन्द्र ग्वाङझाउमा आयोजना हुने यस उच्चस्तरीय सम्मेलनले एशिया प्यासिफिक क्षेत्रमा रहेका दक्ष तथा स्रोतसाधनयुक्त नेपाली डायस्पोरालाई नेपालको लगानी तथा पर्यटन अवसरहरूसँग जोड्ने उद्देश्य लिएको छ। नेपालमा प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानी प्रवर्द्धन, व्यापार–व्यवसाय साझेदारी (B2B Networking), जलविद्युत, पर्यटन, सूचना प्रविधि, कृषि र पूर्वाधार क्षेत्रमा विज्ञहरूको नेटवर्क निर्माण तथा श्रमिक सुरक्षाका विषयमा नीतिगत विषयमा घनिभूत छलफल समावेश हुनेछ l साथै, महिला उद्यमशीलता र युवा सहभागितालाई समेत प्राथमिकतामा राखिएको छ। सम्मेलनले दोस्रो पुस्ताका गैरआवासीय नेपाली युवालाई आफ्नो मौलिक पहिचान, संस्कृति र मातृभूमिसँग जोड्ने विषयलाई विशेष प्राथमिकता दिईएको छ l साथै, विदेशमा जन्मिएका तथा हुर्किएका नेपाली युवालाई संस्कृति, खेलकुद, साहसिक पर्यटन र ट्रेकिङमार्फत नेपालसँग भावनात्मक सम्बन्ध विस्तार गरिने छ l दुई दिने सम्मेलनमा विभिन्न ५ वटा सत्रमा छलफलसहित कार्यपत्र प्रस्तुत गरिनेछ l सम्मेलनको पहिलो दिन अर्थात् अगस्त १५, २०२६ मा नेपाल र चीन सरकारका उच्चस्तरीय प्रतिनिधिहरूको सहभागितामा उद्घाटन समारोह आयोजना गरिनेछ। त्यसपछि “नेपालमा लगानीका सम्भावना र डायस्पोरा साझेदारी” विषयक विशेष सत्र सञ्चालन हुनेछ। सो अवसरमा जलविद्युत, पर्यटन, सूचना प्रविधि, कृषि, पूर्वाधार तथा उत्पादनमूलक उद्योगका विषयमा छलफल गरिने छ l दोस्रो दिन अगस्त १६ २०२६ पर्यटन प्रवर्द्धन, वैदेशिक रोजगारी, महिला तथा युवा उद्यमशीलता र पुस्तान्तरणीय सम्बन्धका विषयमा विशेष छलफल हुने जनाइएको छ। सम्मेलनको समापनमा “ग्वाङझाउ घोषणा–२०२६” जारी गरिनेछ, जसमा नेपाल सरकारलाई नीतिगत सुझाव र कार्ययोजना प्रस्तुत गरिने छ l सम्मेलनमा ६०० भन्दा बढी प्रतिनिधिको सहभागिता रहने अपेक्षा गरिएको छ l जसमा NRNA नेतृत्व, लगानीकर्ता, व्यवसायी, कूटनीतिज्ञ, सरकारी अधिकारी तथा दोस्रो पुस्ताका युवाहरू सहभागी हुनेछन्।
सरकार, दूतावास र NRNA बीचको समन्वय संयन्त्र सुदृढ गर्नुपर्ने सुझाव नेपाल सरकार, दूतावास र NRNA बीच मध्यपूर्वको वर्तमान संकटका कारण नेपाली श्रमिकहरूको सुरक्षा र व्यवस्थापनबारे समन्वयात्मक छलफल सम्पन्न भएको छ। मध्यपूर्वको वर्तमान संकट र त्यहाँ कार्यरत नेपाली श्रमिकहरूको सुरक्षा, उद्धार तथा संकट व्यवस्थापन विषयमा परराष्ट्र मन्त्रालय डायस्पोरा डिभिजन लगायत सरकारी तथा गैरसरकारी ४० भन्दा बढी संस्थाका प्रतिनिधिहरूको उपस्थितिमा समन्वयात्मक बैठक सम्पन्न भएको हो । बैठक NRNA र ILO को संयुक्त परियोजना “MiRiDeW Phase II” अन्तर्गत आयोजना गरिएको हो । बैठकमा प्राप्त मुख्य सुझावहरू: नेपाल सरकार, दूतावास र NRNA बीचको समन्वय संयन्त्रलाई अझ सुदृढ र प्रभावकारी बनाउनुपर्ने। आपतकालीन उद्धार योजना तथा सुरक्षित स्थानान्तरण प्रणालीलाई तत्काल कार्यान्वयनमा ल्याउनुपर्ने। नेपाली श्रमिकहरूको तथ्यांक अद्यावधिक गर्ने प्रणालीलाई नियमित, विश्वसनीय र केन्द्रीकृत बनाउनुपर्ने। मानसिक तनावग्रस्त श्रमिकहरूका लागि मनोसामाजिक परामर्श सेवाको पहुँच विस्तार गर्नुपर्ने। प्रस्थानपूर्व अभिमुखीकरण तालिममा संकट व्यवस्थापन तथा जोखिम सचेतना अनिवार्य रूपमा समावेश गर्नुपर्ने। वैदेशिक रोजगारीसम्बन्धी ठगी रोक्न व्यापक जनचेतना अभियान सञ्चालन गर्नुपर्ने। डिजिटल सहायता प्रणालीलाई थप प्रभावकारी, पहुँचयोग्य र व्यवस्थित बनाउनुपर्ने। गन्तव्य देशहरूसँग श्रमसम्बन्धी द्विपक्षीय सम्झौताहरूलाई अझ सुदृढ गर्नुपर्ने। फर्किएका श्रमिकहरूको सीप विकास, वैकल्पिक रोजगारी तथा पुनःएकीकरण कार्यक्रमलाई प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन गर्नुपर्ने। द्रुत प्रतिक्रिया संयन्त्र (Rapid Response Mechanism) विकास गरी प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन गर्नुपर्ने। बैदेशिक रोजगार विभाग प्रमुख तथा उपाध्यक्ष खगेन्द्र न्यौपानेको अध्यक्षता सम्पन्न बैठकमा परराष्ट्र मन्त्रालय पश्चिम एसिया महाशाखा प्रमुख रामकाजी खड्काले सरकारले गरिरहेको कामबारे जानकारी गराउनु भएको थियो । उक्त बैठकमा कतार, यूएई, साउदी अरब, कुवेत, ओमान, बहराइनका NRNA NCC प्रतिनिधिहरूले आफ्नो धारणा राख्नु भएको थियो भने आप्रवासन विज्ञहरू, सरोकारवाला सबैले सुझाव पेश गर्नुभएको थियो । अध्यक्ष डा. शर्माले सरकार, दूतावास र सरोकारवालाबीच प्रभावकारी सहकार्य आवश्यक रहेकोमा जोड दिनुभयो। कोभिड कालमा NRNA को RRR (Relief, Repatriation & Rehabilitation) कार्यक्रममार्फत मध्यपूर्वलगायत देशबाट नेपालीहरूको उद्धार, राहत र पुनःस्थापनामा प्रभावकारी भूमिका खेलेको स्मरण गर्नुभयो। परराष्ट्र मन्त्रालय, श्रम मन्त्रालय, बैदेशिक रोजगार विभाग, बैदेशिक रोजगार बोर्ड, कल्याणकारी कोष आदि र NRNA बीच उच्चस्तरीय समन्वय गरी तत्काल आपतकालीन संयन्त्र बनाउनुपर्नेमा जोड दिनुभयो। उहाँले उद्धार, सुरक्षित स्थानान्तरण र राहत व्यवस्थापनमा NRNA ले सरकारसँग मिलेर वा आफ्नै संयन्त्रबाट तत्काल पहल गर्न तयार रहेको बताउनुभयो। प्रवक्ता सोम सापकोटाले संकटले श्रमिकहरूको रोजगारी, सुरक्षा र मानसिक स्वास्थ्यमा प्रत्यक्ष असर पारेकोले नीतिगत व्यवस्था गर्नुपर्ने बताउनुभयो। डा. बद्री केसी (NRNA को पूर्व अध्यक्षले मध्यपूर्वको वर्तमान संकटका बेला NRNA को सक्रिय भूमिका र सरकारसँगको सहकार्यमा जोड दिनुभएको थियो। मध्यपूर्वका प्रमुख श्रम गन्तव्य देशहरूमा पछिल्ला घटनाक्रमले नेपालीहरूमा डर र अनिश्चितताको वातावरण सिर्जना गरेको बताउनुभयो। यस्तै महिला संयोजक रश्मि थापाले सिप सिकाएर मात्र बिदेशमा श्रमिक पठाउन पर्ने बताउनु भयो । बैठकमा महासचिव डा चिरन्जीवी खड्का, सहकोषाध्यक्ष गंगा खतिवडा, एनसीसी साउथ सुडानका अध्यक्ष राम प्रसाद पाध्या पनि सहभागी हुनुहुन्थियो । अनलाइन जुममार्फत पनि पदाधिकारीले सहभागी हुनुभएको थियो ।
गैरआवासीय नेपाली संघका अध्यक्ष र सम्माननीय प्रधान मन्त्री बीच भेटघाट कार्यक्रम ५ अक्टोबर २०१६ का दिन संघका अध्यक्षले सम्माननीय प्रधान मन्त्री श्री पुष्प कमल दाहाललाई भेट गरी संघले राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरण, सहरी बिकास मन्त्रालय तथा गैरआवासीय नेपाली संघको त्रिपक्षिय सम्झौता अनुसार निर्माण गर्न लागिएको लाप्राक नमूना बस्तीको बारेमा जानकारी गराउँदै १३ औं गैरआवासीय नेपाली दिवसको उपलक्ष्यमा नमूना बस्तीको गुरुयोजनाको अनावरण गर्नुका साथै शिलान्यास गर्न अनुरोध गर्नु भयो । प्रधान मन्त्रीले यस कार्यको लागि संघलाई धन्यवाद दिंदै सो कार्याक्रम सहभागी हुने प्रतिवद्धता व्यक्त गर्नु भयो । सो भेटघाटमा मुख्य सचिव सोमलाल सुवेधिको समेत सहभागिता रहेको थियो । प्रधान मन्त्रीबाट लाप्राक नमूना बस्तीको गुरुयोजनाको अनावरण तथा शिलान्यास गैरआवासीय नेपाली दिवसको उपलक्ष्यमा ७ अक्टोवर २०१६ का दिन गैरआवासीय नेपाली संघले निर्माण गर्न लागेको गोर्खाको लाप्राकस्थित एकीकृत नमुना वस्तीको गुरुयोजनाको आवरण गर्नुको साथै शिलान्यास प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले गर्नु भयो । शुक्रबार बिहान लाप्राक पुग्नुभएका प्रधानमन्त्री प्रचण्डले ४३५ घरसहितको नमुना वस्तीको शिलान्यास गर्नुभएको हो । सो अबसरमा गैरआवासीय नेपाली संघका अध्यक्ष शेष घले र प्रधानमन्त्री प्रचण्डले एनआरएनले बनाएको गुरुयोजनाको संयुक्तरुपमा अनावरण गर्नु भयो । कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्रीले भन्नुभयो– ‘यो एकीकृत वस्ती मात्र हैन, नमुना वस्ती पनि हो, यसले देशलाई नै नयां सन्देश दिन सक्छ, अरु सयौं नमुना वस्तीहरु वन्न सक्छन ।’ गैरआवासीय नेपालीहरुको राष्ट्रभक्ति देखेर आफु निकै प्रभावित भएको भन्दै उहांले भन्नुभयो–‘ यो निकै चुनौतीपूर्ण काम हो, सजिलो छैन, तर, शेष घलेजीको परिचय त्यसै बनेको हैन, उहांहरुले आँटेपछि काम पुरा गर्नुहुन्छ भन्ने मलाई बिश्वास छ ।’ भूकम्पबाट घरबिहीन हुन पुगेका एक हजार परिवारलाई घर निर्माण गरिदिने गैरआवासीय नेपाली संघको घोषणा अन्र्तगत गोर्खाको लाप्राकमा एकीकृत नमुना वस्ती बनाउन लागिएको हो । यो वस्तीमा भएका सबै घरहरुको निर्माणका लागि सवै खर्च गैरआवासीय नेपाली संघले गर्ने छ । कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै गैरआवासीय नेपाली संघका अध्यक्ष शेष घलेले वस्ती निर्माणको शिलन्याससंगै गैरआवासीय नेपाली र लाप्राकबासीको सपना पुरा हुन लागेको बताउनुभयो । ‘हामीले एक बर्ष पहिले नै वस्ती निर्माणको सुरुवात गर्न चाहान्थ्यौं, हामीले त्यसका लागि चाहिने सवै पैसा संकलन पनि गरिसकेका थियौं’ अध्यक्ष घलेले भन्नुभयो–‘प्राधिकरण बन्न ढिलाई हुनु र समयमै स्वीकृति पाउन नसक्नुका कारण पनि हामीले चाहेजस्तो छिटो गर्न सकेनौं, ढिलै भए पनि अब नमुना वस्ती विकाशको सपना पुरा हुने भएको छ ।’ लाप्राकमा ६ सय घर बनाउने योजना रहेकोमा हाल सरकारले उपलब्ध गराएको जग्गामा ४ सय ३५ घर मात्र अटने भएका छन् । बांकी घरहरुका लागि नयां ठाउंमा जग्गा खोज्नुपर्ने भएकाले सो जग्गा पनि उपलब्ध गराइदिन अध्यक्ष घलेले प्रधानमन्त्रीसंग अनुरोध गर्नुभयो । सम्बोधनका क्रममा प्रधानमन्त्रीले बांकी जग्गा पनि सरकारले नै उपलब्ध गराउने र गैरआवासीय नेपाली संघले ६ सय घर नै बनाउन पाउने आश्वासन दिनुभयो । लाप्राक एकीकृत वस्तीमा बिद्यालय, स्वास्थ्य चौकी, सामुदायिक भवन, स्थानीय भेषभुषा र संस्कृति झल्कने संग्रहालय लगायतका संरचना बन्नेछन् । वस्तीमा होम स्टे र सामुदायिका गेष्टहाउस बनाइ गाउंलेलाई आम्दानीको स्रोतसमेत ब्यबस्था गरिदिने संघको योजना रहेको छ । कार्यक्रममा गैरआवासीय नेपाली संघका प्रमुख संरक्षक जीवा लामिछाने, उपाध्यक्षहरु भवन भट्ट र कुमार पन्त, महासचिव डा. बद्री के.सी, सचिव अर्जुन कुमार श्रेष्ठ लगायत बिभिन्न देशबाट आएका पदाधिकारीज्यूहरु, आइसिसि सदस्यज्यूहरु, एनसिसिका प्रतिनिधिहरुका साथै गैरआवासीय नेपालीहरुको उपस्थीति रहेको थियो । १३ औं गैरआवासीय नेपाली दिवसको उपलक्ष्यमा आयोजना गरिएको रात्रि भोजमा अध्यक्षको सहभागीता यसै दिन बेलुका होटेल सोल्टीमा गरिएको कार्यक्रममा लाप्राक नमुना वस्तिको शिलान्यास बारे विस्तृत रुपमा जानकारी गराईको थियो । यसका साथै यस कार्यकालमा संघले गरेका मुख्य गतिविधिहरु बारे भिडियो प्रदर्शनी गरिएको थियो । यस कार्यक्रममा नेपाल सरकारका मुख्य सचिव डा. सोमलाल सुवेदीले संघले गरेका गतिविधिहरुको प्रशंसा गर्दै नेपाल सरकारले सदैव संघका महत्वपूर्ण कार्यहरुमा सहयोग गर्दै आएको र भविष्यमा पनि यसको निरन्तरता भईरहने बताउनु भयो । गैरआवासीय नेपाली संघका अध्यक्ष शेष घलेले संघले आफ्नो कार्यकालमा गरेका प्रमुख गतिविधिहरु र लाप्राक नमूना वस्ति बारे प्रकाश पार्नु भएको थियो । साथै यस दिवसको उपलक्ष्यमा स्वदेश र विदेशमा रहनु भएका नेपालीहरुलाई हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्नु भयो । यसै गरी संघका प्रमुख संरक्षक लगायत पदाधिकारीहरुले गैरआवासीय नेपाली दिवस र संघका गतिविधिहरुबारेमा आआफ्ना मन्तव्यहरु राख्नु भएको थियो । यस्तै नेपाली उद्योग वाणिज्य महासंघका अध्यक्ष, नेपाल उद्योग परिसंघका अध्यक्ष, राष्ट्रिय पुनर्निमाण प्राधिकरण र कर्मचारी संचय कोषका प्रमुखज्यूहरुले दिवसको बारेमा मन्तव्यहरु दिनु भएको थियो । यस कार्यक्रमको अध्यक्षता संघका अध्यक्ष शेष गर्नु भएको थियो भने संचालन महासचिव डा. बद्री के.सीले गर्नु भएको थियो । गैरआवासीय नेपाली संघका अध्यक्ष र माननीय परराष्ट्र मन्त्री बीच भेटघाट कार्यक्रम ४ अक्टोवर २०१६ का दिन संघका अध्यक्ष शेष घले तथा उपाध्यक्ष कुमार पन्त तथा मध्यपूर्वका क्षेत्रिय संयोजक डि.बि. क्षेत्रिले माननीय परराष्ट्र मन्त्रीसंग भेट गर्नु भयो । मुख्यतया गैरआवासीय नेपाली दिवसमा आयोजना गरिने कार्यक्रमका बारे जानकारी गराउनुका साथै मध्यपूर्वमा संस्था दर्ता तथा संविधानले प्रावधान गरेको गैरआवासीय नेपाली नागरिक्ताका बिषयहरुमा छलफल भएको थियो । गैरआवासीय नेपाली संघका अध्यक्ष र माननीय शिक्षा मन्त्री बीच भेटघाट कार्यक्रम यसै गरी अध्यक्ष तथा उपाध्यक्ष कुमार पन्त तथा खुला विश्वविद्यालय कार्यदलका संयोजक डा. प्रमोदहाले माननीय शिक्षा मन्त्री, श्री धनीराम पौडेल, लाई भेट गरी ऐन पास भई सकेको अवस्थनमा अबका दिनहरुमा कसरी सहकार्य र समन्वय गरी अगाडि बढ्ने बिषयमा छलफल भएको थियो । संघका अध्यक्ष घलेले संघको लागि यो आधा उपलब्धी मात्र भएको र गैरआवासीय नेपालीहरुको खुला विश्वविद्यालयको नीति निर्माण र संचालनमा सकृयता र सहभागीता बढाउन विश्वविद्यालय सभामा गैरआवासीय नेपालीहरुको प्रतिनिधित्व बृद्धि गर्न पर्ने सुझाव दिनु भयो । माननीय मन्त्रीले खुला विश्वविद्यालयको हकमा गैरआवासीय नेपाली तथा सरकारका प्रतिनिधिहरुलाई समान रुपमा हेरिएको र पाठ्यक्रम बिकासमा गैरआवासीय नेपालीहरुको अहभ भूमिका रहने वताउनु भयो । गैरआवासीय नेपाली संघका अध्यक्ष र राष्ट्रिय पूनर्निर्माण प्रधाधिकारणका कार्यकारी अधिकृत संघका अध्यक्ष तथा उपाध्यक्ष कुमार पन्तले राष्ट्रिय पूनर्निर्माण प्रधाधिकारणका कार्यकारी अधिकृत शुशिल ज्ञवालीलाई भेट गरी संघले लाप्राकमा निर्माण गर्ने नमूना बस्तीको गुरुयोजनाको तयारीे अन्तिम अवस्थामा पुगेको तथा १३ औं गैरआवासीय नेपाली दिवसको उपलक्ष्यमा त्यसको अनावरण तथा शिलान्यास गर्ने कार्यक्रम समेत रहेको जानकारी गराउनु भयो । सो अवसरमा प्राधिकारणका कार्यकारी अधिकृतले गुप्सीपाखामा नमूना एकिकृत बस्ती निर्माणको लागि जिल्लाबाट सिफारिस भएर आएको तथा प्राधिकरणको बोर्डले समेत स्विकृत प्रदान गरेको तथा अपुग जग्गाको लागि जिल्लामा पत्रचार गरिसकेका जानकारी दिनु भयो ।े गैरआवासीय नेपाली संघ तथा नेपाली सेना बीच अन्तक्र्रिया कार्यक्रम उक्त अन्तक्र्रिया कार्यक्रममा नेपाली सेनाको तर्फबाट सेनाको विपद् व्यवस्थापनमा भएको क्षमता, आवश्यक्ता र तयारी बारे जानकारी गराईएको थियो र यसमा गैरआवासीय नेपाली संघको तर्फबाट के कस्ता सहकार्य र सहयोग गर्न सकिन्छ भने बिचार बिर्मश भएको थियो । यसैगरी संघका तर्फबाट महासचिव डा. बद्रि केसीले संघका संरचना तथा गतिबिधि बारे अवगत गराउनु भएको थियो । उहाँले नेपाली सेनाले विपद्को अवस्थामा राष्ट्रलाई पुराउँदै आएको सहयोगको प्रशंसा गर्दै गैरआवासीय नेपाली संघ सेनासंग सहकार्य गरी राष्ट्रमा आईपर्ने विपद्को समय हातेमालो गर्न तयार रहेको औंलाउनु भयो । सो अवसरमा संघका अध्यक्ष शेष घलेले राष्ट्रलाई आईपर्ने हरेक जोखिमको लागि तयारी अवस्थामा रहन पर्ने र बिपद् व्यवस्थापनलाई न्यूनिकरण गर्न र विपद्को समय उद्दार गर्न नेपाली सेनासंग सहकार्य गर्न संघ आÏनो क्षमता अनुसार तयार रहेको जानकारी गराउँदै भुकम्प पछिको पुनर्निर्माणमा संघ र सेना बीच के कस्ता सहकार्य र सहयोग हुन सक्छ त्यस प्रति सजक रहन आवहान गर्नु भयो । & अध्यक्ष घलेले संघ आफैं बिकासको क्रममा रहेको र सिमित स्रोत साधनका वावजुत सेनालाई कसरी विपद् व्यवस्थापनमा दक्ष र सक्षम बनाउन सकिन्छ त्यसको लागि सक्दो सहयोग र समन्वय गर्न संघको संजाल परिचालन गर्ने जानकारी समेत गराउनु भयो । सेनाले विपद्को व्यवस्थापनमा संघलाई पुराएको सहयोगको लागि आभार प्रकट गर्दै विपद् व्यवस्थापनलाई सरलिकरण गर्ने परिपाटीको बिकासमा सहकार्य गर्न संघ तयार रहेको समेत वताउनु भयो । उहाँले संघ र सेना बीच विपद् व्यवस्थापनमा एकअर्कालाई सहयोग गर्दै सहकार्य गर्ने यस पवित्र चहानाको मर्म अनुकरणिय र उदाहरणिय भएको समेत औंलाउनु भयो । अन्त्यमा सेनाका व्यवस्था तथा युद्धकार्य महानिर्देशकले सेना गैरआवासीय नेपली संघ मार्फत गैरआवासीय नेपालीहरुसंग समन्वय गरी विपद् न्यूनिकरण र व्यवस्थापनमा सहकार्य गर्न तत्पर रहेको र यस कार्यशाला गोष्टीमा सहभागी भएकोमा धन्यवाद दिनु । अन्तराष्ट्रिय नेपाली विश्व युवा गोष्ठिमा संघका अध्यक्षको सहभागीता: अक्टोवर १ देखी २ सम्म विश्व युवा दिवस नेपाल सरकार युवा तथा खेलकुद मन्त्रालय र गैरआवासीय नेपाली संघको संयुक्त आयोजनामा भक्तपुरको बोडेमासम्पन्न भयो । यस सम्मेलनका प्रमुख अतिथि मा. उपप्रधान तथा अर्थ मन्त्री कृष्ण बहादुर महराले पानसमा बक्ति बाली उद्घाटन गर्नुका साथै सफलताको लागि हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्नु भयो । यस शत्रका सभापति माननीय युवा तथा खेलकुद मन्त्री दलजित श्रीपाईले युवा सम्मेलन बारे जानकारी दिनु भयो । त्यस्तै युवा तथा खेलुद सचिव महेश प्रसाद दाहालले स्वागत मन्तव्य गर्नु भयो । यसरी नै राष्ट्रिय युवा परिषदका कार्यकारी उपाध्यक्ष माधव ढुंगेलले युवाहरुको गतिविधिहरु बारे बताउनु भयो । त्यसरी नै संघका प्रमुख संरक्षक जीवा लामिछानेले विदेशमा रहेका युवाहरुको उद्यमशिलता बारे जानकारी गराउनु भएको थियो । यस सम्मेलनले देश र देश बाहिर रहेका युवाहरु एकै स्थलमा भेला गराई सम्मेलनका माध्यमबाट युवा विकासका लागि तत्कालिन र दिर्घकालीन रणनीति र कार्यदिशामा विशेष जोड दिएको थियो सम्मेलनमा गुणस्तरीय तथा व्ययवसायीक शिक्षा, रोजगारी र उद्यमशिलता, स्वास्थ्य र सामाजिक सुरक्षा, सहभागीता, परिचालन र नेतृत्व विकास र खेलकुद र मनोंरजन विषयहरुमा छलफल भई यसैमा आधारीत भएर घोषणा पत्र जारी गरिएको थियो । ४ अक्टोवरका दिन विश्व युवा दिवसमा आयोजना गरिएका कार्यक्रम बारे एक पत्रकार सम्मेलन गरी सम्मेलन बारे जानकारी गराउनुका साथै घोषणा पत्र जारी गरिएको थियो । यस कार्यक्रममा संघका अध्यक्ष शेष घले लगायत अन्य पदाधिकारीहरुको सहभागीता रहेको थियो । गैरआवासीय नेपाली संघको पर्यटन प्रबद्धन समितिले आयोजना गरेको कार्यक्रममा अध्यक्षको सहभागीता ६ अक्टोवरका दिन पर्यटन सचिव शंकर प्रसाद अधिकारीको प्रमुख आतिथ्यतामा नेपालको प्रवद्र्धनमा गैरआवासीय नेपालीहरुको सहभागीता भन्ने एक कार्यशाला गोष्ठीको आयोजना गरियो । सो अवसरमा रुसका लागि नेपाल पर्यटन बोर्डका प्रतिनिधि सपिला राजभण्डारी तथा डेनमार्क लागि नेपाल पर्यटन बोर्डका प्रतिनिधि सोम सापकोटाले पर्यटन प्रवद्धाका लागि त्यस क्षेत्रहरुमा भएका गतिविधि तथा आगामी दिनहरुमा गर्न सकिने कार्यक्रमबारे प्रस्तुतिकारण गर्नु भएको थियो । संघको नेपाल प्रबद्र्धन समितिका सभापति भवन भट्टले नेपालको पर्यटन प्रबद्र्धनको लागि सन् २०१७ सम्म १६ लाख पर्यटन भित्र्याउने अभियान सुरु गरेको जानकारी गराएका थिए । कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि पर्यटन सचिव अधिकारीले यस कार्यमा नेपाल सरकार सरकारसंग सहकार्य गर्न सदैव तत्पर रहेको बताउनु भयो । यसै गरी संघका अध्यक्ष लगायत अन्य पदाधिकारीहरुले नेपाल पर्यटन प्रबद्र्धन बारे आआफ्नो मन्तव्य राख्नु भएको थियो । & संघका अध्यक्षको परोपकारी कार्यमा सहभागीता: ३ अक्टोवर २०१६ का दिन संघ अध्यक्षद्वारा चितवन अवस्थित श्री लक्ष्मी उच्च मा.वि लाई कम्प्युटर हस्तान्तरण र सोही दिन सोही जिल्लाको रामेश्वर पुस्तकालयको समुद्घाटन गर्नु भयो । & ८ अक्टोवर २०१६ का दिन संघका अध्यक्ष लगायत पदाधिकारीहरु सम्मिलित भएको एक प्रतिनिधि मण्डलले झापा स्थित जलथल इपुस्तकालयको समुद्घाटन कार्यक्रम र कृषि सूचना केन्द्रका दाताहरुलाई प्रमाण पत्र वितरण गर्यो । गैरआवासीय नेपाली संघका महासचिवको नेतृत्वमा गएको प्रतिनिधि मण्डलले स्वास्थ मन्त्रीसंग भेट २०७३ असोज १० का दिन गैरआवासीय नेपाली दिवसको अवसर पारेर गैरआवासीय नेपाली संघका महासचिव डा. बद्री के.सी संग गएको एक प्रतिनिधि मण्डलले माननीय स्वास्थ्य मन्त्री गगन कुमार थापा संग भेटघाट गरी तपसील अनुसार उल्लेख भएका विषयहरुमा छलफल भयो । सर्वप्रथम त उहांलाई महासचिव डा. के.सीले स्वास्थय मन्त्रीको पदभार सम्हाल्नु भएकोमा बधाईका साथै उहाँको कार्यकालको सफलतको लागि हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्नु भयो । - बिदेशमा बैदेशिक रोजगारकै दौरानमा दुर्घटनामा परी घाइते या अपांग हुनेहरू तथा सहजै कम खर्चमा उपचार हुननसक्ने गम्भीर प्रकृतिका रोगीहरूको पहिचान गरी निजलाई सम्बन्धित मुलुकका दूतावासहरूको सिफारिस तथा प्रमाणिकरणका आधारमा परिचय पत्र उपलब्ध गराउने र सो परिचय पत्रका आधारमा निजहरूको स्वदेश फिर्ती पश्चात नेपालका सरकारी अस्पतालहरूमा निशुल्क उपचार सुविधा प्रदान गर्नुपर्ने । - वैदेशिक रोजगारमा जाने महिलाहरु गर्भवती भई नेपाल फकर्नु पर्ने अवस्थामा सो का लगि हुने खर्चहरु स्वास्थ्य विमाबाट व्यवस्था गरिदिनु पर्ने । माथिका यी दुई विषय लगायत हालै नेपालको नयां संविधानमा प्रावधन गरिएको राजनैतिक अधिकार बाहेकको गैरआवासीय नेपालीहरुलाई प्रदान गरिएको अधिकार बारे, स्वास्थ्य परिक्षणमा तोकेको भन्दा बढी शुल्क र गैरआवासीय नेपालीहरुका छोराछोरीको लागि नेपालका मेडिकल कलेजहरुमा आरक्षणका बारेमा छलफल भएको थियो । यस भेटघाट कार्यक्रममा महसचिव डा. बद्री के.सी लगायत महिला संयोजक सपीला राजभण्डारी, युवा उपसंयोजक लोकराज शर्मा, मध्यपूर्वका क्षेत्रीय संयोजक डि.बि क्षेत्री, वैदेशिक रोजगार तथा आप्रवासी कामदार कल्याण समितिका संयोजक इ. धरम के.सी, सल्लाहकार डा. हेम राज शर्मा, आइसिसि सदस्य गोविन्द प्रसाद गौंतम, पूर्व आइसिसि सदस्य सुरेन्द्र श्रेष्ठ र गैरआवासीय नेपाली संघ सचिवालयका कार्यकारी निर्देशकको सहभागीता रहेको थियो । मध्यपूर्वका क्षेत्रीय संयोजक डि.बि क्षेत्री संग गएका प्रतिनिधिहरुले माननीय श्रम तथा रोजगार मन्त्रीसंग भेट २०७३ असोज ११ का दिन मध्यपूर्वका क्षेत्रीय संयोजक डि.बि क्षेत्री संग गएका प्रतिनिधिहरुले माननीय श्रम तथा रोजगार मन्त्री श्री सुर्य बहादुर गुरुङ र सचिव लक्ष्मण मैनाली संग वेग्ला वेग्लै भेट गर्यो । यस भेटघाट कार्यक्रममा मुख्यतया मध्यपूर्वमा विद्यमान रहेका समस्याहरुको समाधानको लागि सुझावहरु पढेर सुनाउनका साथ ध्यानाकर्षण पत्र हस्तान्तरण गरियो । यस ध्यानाकर्षणमा रहेका कतिपय विषयहरु सम्माननीय प्रधानमन्त्रीज्यूको सम्बोधनमा परिसकेका छन् । अब यसलाई कार्यान्वयनमा ल्याउनु पर्नेमा जोड दिइएको थियो । यसको प्रति उत्तरमा सचिवज्यूले सबै मागहरु जायज भएको र कतिपय मागहरुबारे छलफल पनि भईरहेको जानकारी गराउनु भयो । यसमा समावेशमा भएका कतिपय सुझावहरु बोर्डमा राखेर छलफल गरिने र सो छलफलमा परराष्ट्र मन्त्रालय र अर्थ मन्त्रालयका प्रतिनिधिहरुलाई पनि समावेश गरिने बताउनु भयो । प्रस्तुत गरिएका मागहरुमा बजेट निकै लाग्ने र यस बारे बैकल्पिक बाटोहरुको उपाय पनि खोज्ने बारे अवगत गराउनु भयो । सो छलफल कार्यक्रममा वैदेशिक रोजगारमा जानेहरुको लागि तालिमको व्यवस्था केन्द्रमा मात्र सिमित नराखी सबै जिल्लामा लानु पर्ने, अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड अनुसारको करिकुलम बनाउनु पर्ने, मध्यपूर्वमा कस्तो खाले सीपकाो बढी माग छ पत्ता लगाउनु पर्ने, वैदेशिक रोजगारमा जानेहरुको तथ्यांक राख्न, वैदेशिक राहत कोषलाई कार्यान्वयनमा ल्याउने आदि विषयहरुमा छलफल भएको थियो । यस कार्यक्रममा श्रम तथा रोजगार मन्त्रालयका सहसचिव गोविन्दमणि भूर्तेल, वैदेशिक रोजगार विभागका महानिर्देशक शत्रुघन प्रसाद पुडासैनी, संघका तर्फबाट मध्यपूर्वका क्षेत्रीय संयोजक डि.बि क्षेत्री लगायत युवा उपसंयोजक लोक राज शर्मा, वैदेशिक रोजगार तथा आप्रवासीय कामदार कल्याण समितिका संयोजक इ. धरम के.सी र सचिवालयका कार्यकारी निर्देशकको सहभागीता रहेको थियो ।
EN
NP
